interview Najomi Smets

Hoe ben je in de keuken terechtgekomen?
Ik heb het koken vooral meegekregen van mijn mama. Als kind bakten we vaak samen. Daarnaast was ik gefascineerd door boerderijen. Eerst vooral de boerderijdieren en vanaf ik vegetariër werd kwam de interesse voor groenten. Toen mijn mama zelf begon groenten kweken in onze serre en ik op kot mijn eigen eten moest beginnen koken, is die passie alleen maar gegroeid. Hoewel ik taal- en letterkunde studeerde, deed ik toch mijn eerste stage bij een foodcollectief en leerde ik later alles over fermenteren en bewaartechnieken. Op een gegeven moment maakte ik zoveel kombucha dat ik die zelf niet meer opkreeg en dan ben ik met een vriendin Scoby Club begonnen. Ondertussen doe ik alleen verder en focus ik op mijn passies: wildpluk, koken en bewaartechnieken.

Hoe is deze passie voor wilde kruiden ontstaan?
Toen mijn grootvader stierf, heb ik zijn kruidenboeken geërfd. Ik kende mijn vake eigenlijk niet zo goed, hij was stil en vaak bezig in de tuin. Ik was blij met de mooie boeken maar wist nog niet zo goed wat ik ermee aan moest. Na het plotse overlijden van mijn mama wilde ik zelf groenten beginnen kweken in haar serre. Maar aangezien ik niet meer thuis woonde, was dat met heel wisselend succes en veel frustratie. Het begon mij te dagen dat er eigenlijk vanzelf veel eetbare dingen groeiden in hun tuin: meidoorns, netels... En dan kwamen de kruiden- en wildplukboeken van mijn vake wel van pas.

Je gaat twee avonden in Het Bos invullen? Wat kunnen we verwachten?
De eerste avond heet ‘Troost maal tijd’ en organiseer ik samen met Lies Verswijvel. Zij is een rouwdoula en weet veel over space holding en rouwen, maar is daarnaast ook poëet. Ik voorzie het kookgedeelte en zij begeleidt het diner. De avond bestaat uit drie delen: troost, maal en tijd. Je kan een hartverwarmende, troostende maaltijd verwachten in de vorm van een begeleid ritueel.
De tweede avond heet ‘Na tafelen’ en wordt een herinterpretatie van een koffietafel. Het is allesbehalve een zielige, grauwe koffietafel, denk eerder aan een diner vol leven. Voor mij is een koffietafel een moment waarbij je stilstaat bij de vluchtigheid van leven: de dood is wat ons allemaal verbindt en wat elk moment betekenisvol maakt. Op tafel zal je bruisende fermenten vinden en groenten die recht van het veld komen, nog vol leven. Na het tafelen volgt er een moment waarbij we het leven vieren. Ook bij die tweede avond komt Lies een poëtische bijdrage doen.

Hoe kwam dit idee tot stand?
Ik ben zelf door een rouwperiode gegaan, een donkere zoektocht gegaan naar handvaten om om te gaan met mijn verlies. Die bleek niet zo evident. Begrafenissen zijn vaak formeel en grauw en diepgaande gesprekken over de dood zeldzaam. Het ontbreekt ons aan rituelen en momenten om echt stil te staan bij de dood, terwijl die toch zo universeel en onvermijdelijk is. De dood en de gebruiken daarrond en de wilde eetbare natuur zijn twee onderwerpen die me eindeloos interesseren. Tijdens mijn residentie komen deze interesses samen.

Waar kijk je naar uit?
Ik kijk er heel erg naar uit om mensen welkom te heten en iedereen aan tafel te zien schuiven.

Tegen welke uitdaging kijk je op?
Het blijft altijd wel spannend koken voor zoveel mensen. Ik heb het al wel vaker gedaan, maar het geeft nog steeds de nodige adrenaline.

Hoe past koken binnen jouw artistieke ontplooiing?
Ik vind het moeilijk om koken een artistieke ontplooiing te noemen doordat ik mijzelf al moeilijk kok kan noemen, en al zeker geen kunstenaar. Toch voelt deze residentie in het bos me op het lijf geschreven. Voor mij gaat het vooral om mensen een fijne ervaring en maaltijd te bieden die hopelijk nog lang blijft nazinderen.

Kom langs op 24 en 31 juli en geniet van de sfeervolle avonden gecureerd door Najomi. Meer info en tickets vind je terug via het programma.

_{Tekst door Eveline Slavov Slavov}